Kompletny przewodnik po zaopatrzeniu łodzi w żywność: Przygotowanie i wskazówki

Luty 2024 — Czas czytania: 15 minut

Przygotowanie zaopatrzenia — niezależnie od tego, czy jesteś profesjonalistą, czy amatorem — to etap, którego nie należy zaniedbywać. Dobre odżywianie na morzu jest kluczowe, by być w pełni formy, pozostać skutecznym i bezpiecznym, a czasem też odzyskać dobry humor dzięki ulubionemu daniu lub przekąsce, która pozwala spojrzeć z dystansem na trudny manewr, przejście frontu czy po prostu ciężką noc.

Lyophilisé & Co to ekspert w dziedzinie posiłków outdoor od 2010 roku, który zdobył bogate doświadczenie w przygotowaniu zaopatrzenia dla żeglarzy ze wszystkich stron świata. Oferta dań znacznie poszerzyła się w ostatnich latach, aby umożliwić wyruszenie w rejs z bogatą różnorodnością przepisów i uniknięcie monotonii jedzenia tego samego przez tygodnie. 

Odkryj nasze Zestawy Żeglarskie

Jak więc wybrać odpowiednie produkty spożywcze do zaopatrzenia łodzi?

W tym przewodniku omówimy punkt po punkcie różne rozwiązania żywieniowe w zależności od Twoich ograniczeń i potrzeb. Po przeczytaniu tego artykułu będziesz w stanie wybrać żywienie dostosowane do swojego projektu sportowego.

1. Pytania, które należy sobie zadać przy planowaniu zaopatrzenia

• Liczba dni

Na rejsach czy wyścigach porównujemy czas pokonania tej samej trasy przez podobne łodzie i załogi. Jeśli to możliwe, porównujemy kilka lat, żeby obliczyć średnią, a następnie decydujemy, ile dni zapasu chcemy mieć.  

• Liczba osób, szczególne diety i/lub alergie do uwzględnienia

Wszystkie marki oferują teraz opcje wegetariańskie, wegańskie, bezglutenowe, bez laktozy… pozwalające cieszyć się jedzeniem nawet przy ograniczeniach dietetycznych.

Oprócz filtrów na stronie, możemy przesłać Ci szczegółową listę naszych produktów w formacie Excel, co ułatwia sortowanie i wybór odpowiednich produktów w przypadku poważnych alergii.

Przykład filtrów do wyboru posiłków według własnych kryteriów

• Napotkane warunki klimatyczne (ile dni w ciepłym, umiarkowanym, zimnym klimacie?)

Przyjmuje się, że w spoczynku mężczyźni potrzebują około 2550 kcal dziennie, a kobiety 2000 kcal. Wartości te należy oczywiście dostosować do budowy ciała oraz nawyków żywieniowych na lądzie i na morzu.

Im zimniejsze temperatury, tym większe zapotrzebowanie kaloryczne — organizm spala więcej kalorii nawet w spoczynku, aby utrzymać ciepło. Dla przykładu, na morzach południowych szacuje się, że marynarze potrzebują od 5000 do 7000 kcal dziennie. Zupy, batony, dodatek oliwy z oliwek, sera, orzechów do dań… to sposoby na zwiększenie kaloryczności w ciągu dnia.

Odwrotnie, przy przejściach w cieplejszych warunkach należy z wyprzedzeniem uwzględnić spadek apetytu i wybierać zimne dania lub lżejsze przepisy.

• Posiadany sprzęt (wyposażona kuchnia? jetboil? odsalarka?)

Do przygotowania obu rodzajów posiłków potrzebna będzie wrząca woda (szczegóły w dalszej części poświęconej liofilizatom i sterylizatom), jednak w jednym przypadku dostęp do wody pitnej jest niezbędny, a w drugim nie.

• Rodzaj posiłków: wolisz sterylizaty, liofilizaty czy mix obu?

To pytanie jest ściśle związane z kolejnym, dotyczącym sprzętu do gotowania. Warto je sobie zadać, a jeszcze lepiej przetestować oba rodzaje produktów, aby wyrobić sobie opinię — często mamy uprzedzenia, a nic nie zastąpi degustacji w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. 

• Twój budżet

Jak zawsze, budżet może kierować Twoimi wyborami — liofilizaty kosztują od 5,95 € do 15,95 € za danie, a sterylizaty od 5,50 € do 11,95 € w zależności od marki.
Oprócz dań głównych należy też pamiętać o śniadaniach, przekąskach i deserach.

2. Liofilizaty

• Kilka metod produkcji

To nasza podstawowa specjalność — dania te stanowią dużą część naszego katalogu. Liofilizaty to dania „suszone zimnem", których nie należy mylić z dehydratami, czyli daniami „suszonymi ciepłem". Istnieje kilka metod produkcji posiłków liofilizowanych: „mieszane" oraz 100% liofilizowane. Producenci, których dania łączą liofilizat z dehydratem, przygotowują poszczególne składniki w dużych ilościach, a następnie łączą je w saszetkach, tworząc przepis. W 100% liofilizowane to przepisy ugotowane, a następnie liofilizowane. Naturalnie smaki lepiej się wydobywają w daniach, których składniki gotowały się razem przed procesem liofilizacji.

• Zalety

Zarówno na śniadania, dania główne, zupy, jak i desery — zalety tych rodzajów posiłków są liczne:

1. Zachowanie witamin i minerałów jest optymalne, ponieważ produkt schładza się do bardzo niskich temperatur przed usunięciem wody (proces sublimacji). Testy dowodzą, że wartości odżywcze są zachowane w 95%, w porównaniu do 60–70% w przypadku dań dehydratowanych.
2. Dania przechowują się bardzo długo, ponieważ nie zawierają wody. W zależności od marki, optymalne daty spożycia wynoszą od 3 do 8 lat. Warto zaznaczyć, że nie są to daty „przydatności do spożycia" — odpowiadają one momentowi, w którym, według testów producentów, następuje spadek jakości produktu (np. utrata witamin).
3. Saszetki są wyjątkowo lekkie, ponieważ nie zawierają wody — średnio około 150 g na danie. To argument szczególnie istotny, gdy dysponujesz odsalarką.
4. Różnorodność formatów: Liofilizaty mają również tę zaletę, że dostępne są w kilku rozmiarach, co pozwala łatwiej dostosować się do różnych apetytów i warunków. Marka Expedition Foods, na przykład, oferuje swoje przepisy w 3 formatach: 450 kcal, 800 kcal i 1000 kcal. Dla dużych głodów lub w zimnych warunkach znajdziesz selekcję dań „wielkiego formatu" od 800 do 1000 kcal, a „podwójne porcje" powyżej 1000 kcal można bez problemu podzielić. Te ostatnie, choć popularne w turystyce pieszej ze względu na oszczędność miejsca, ceny i ograniczenie odpadów, są nieco mniej praktyczne przy systemie wacht na morzu — ale jeśli Twoja organizacja na to pozwala, to dobra opcja. Na śniadania znajdziesz szeroką gamę porridgy, muesli i opcji słonych. W większości przypadków mleko w proszku jest dołączone, ale istnieje też kilka opcji bez laktozy. Podobnie jak w przypadku dań głównych, różne formaty pozwalają zaspokoić Twoje potrzeby.
5. Przygotowanie jest bardzo proste*: otwórz saszetkę, dodaj wrzątek, wymieszaj, zamknij saszetkę i odczekaj około dziesięciu minut przed podaniem. 

3. Sterylizaty

Powszechnie nazywane „appertisés" (w puszkach), dania te są odpowiednikiem przetworów naszych babć, ale pakowane w saszetki, aby ograniczyć wagę na pokładzie. 

Sterylizacja pozwala daniom gotowym zachować trwałość od 1 do 3 lat, w zależności od marki.

• Wskazówki dotyczące podgrzewania

Podgrzewa się je w kąpieli wodnej — należy przewidzieć od 10 do 15 minut, aby danie było dobrze ciepłe (nie krócej, bo „środek" saszetki może pozostać letni). Dużą zaletą jest możliwość użycia wody morskiej lub niepitnej do podgrzewania.

Idealnym rozwiązaniem do podgrzewania jest mały garnek lub rondel z pokrywką, ale większość saszetek mieści się również w jetboil Flash (1 l) po zwinięciu, lub łatwiej w jetboil Sumo (1,8 l).

Inni wkładają cały saszetkę do izotermicznego pojemnika na żywność i zalewają wrzątkiem, aby podgrzać danie, a następnie utrzymać je w cieple do czasu posiłku.

• Zbliżenie na dania samogrzejące

W naszej selekcji sterylizowanych produktów znajdziesz „samogrzejące" — to zestawy łączące danie sterylizowane próżniowo z podgrzewaczem bez płomienia, które pozwalają zjeść ciepły posiłek bez kuchenki. Marynarze często trzymają kilka takich saszetek na wypadek awarii lub trudnych warunków, gdy nie chcą używać gazu.

• Bogaty wybór przepisów

Sterylizaty oferują szeroką gamę pełnowartościowych dań inspirowanych kuchniami świata, a także regionalnymi smakami Francji — z całą linią rzemieślniczych produktów wysokiej jakości. Mają jednak niewiele słodkich śniadań, za to często mile widziane na morzu słone opcje oraz desery dodające energii i poprawiające humor. W zależności od sprzętu do gotowania możesz też rozważyć „mięsa w sosie" — łatwo je uzupełnić ryżem, makaronem, kaszą… a jedna saszetka wystarczy bez problemu dla 2 osób. 

4. Niezbędne dodatki

Niezależnie od tego, czy wybrałeś liofilizaty, sterylizaty, czy oba rodzaje, zaopatrzenie wymaga uzupełnienia. Jeśli masz możliwość korzystania ze świeżej żywności przez pierwsze dni — uwzględnij ją w planach i nie odmawiaj sobie tej przyjemności!

• Elektrolity

Zacznijmy od elementu, który często jest zaniedbywany na łodzi: podaż minerałów. W przypadku łodzi wyposażonych w odsalarki warto pamiętać, że usuwają one sól, ale także wszystkie minerały obecne w wodzie. Przy przejściach trwających dłużej niż kilka dni warto więc zaplanować zapas elektrolitów.

Nie wchodząc w szczegóły, elektrolity to głównie minerały (wapń, potas, sód, magnez…). Umożliwiają one prawidłowe funkcjonowanie organizmu, w szczególności utrzymanie odpowiedniego nawodnienia i zapobieganie skurczom (niezbędne dla prawidłowej pracy mięśni). Organizm nie jest w stanie ich wytwarzać, muszą więc być dostarczane z pożywieniem.

Jeśli nie masz odsalarki, ale masz wodę butelkowaną, problem jest mniejszy — jednak w przeciwnym razie ważne jest, aby codziennie spożywać elektrolity, szczególnie w ciepłych strefach, gdzie łatwo o odwodnienie na morzu, co może wydawać się zaskakujące.

Kilka marek oferuje rozwiązania w postaci tub lub tabletek, bardzo praktyczne na łodzi: jedna tabletka = 1 l, a różnorodność smaków pozwala urozmaicać każdy dzień. Jeśli już pijesz 1 l z elektrolitami, to dobra baza — możesz zwiększyć do 2 l w strefach o wysokich temperaturach.

• Batony zbożowe i proteinowe: klasyki

Pozwalają na szybki zastrzyk energii między posiłkami lub manewrami. Jest w czym wybierać — różne formaty i marki: słone, słodkie, proteinowe. Batony proteinowe są szczególnie przydatne po wysiłku, więc na łodzi warto je spożywać po szczególnie energochłonnym manewrze.

• Suszone mięso

Mało znane we Francji, za to bardzo popularne w krajach anglosaskich i szczególnie lubiane na łodzi. W naszej selekcji znajdziesz głównie „jerky": kawałki marynowanego, a następnie suszonego mięsa. W zależności od marynaty smaki mogą być bardzo różne: teriyaki, wędzone, z przyprawami cajun. Jerky są dość twarde — niezalecane, jeśli nie lubisz dużo żuć — ale to przyjemna słona przekąska na łodzi.

Jego południowoafrykański odpowiednik, „biltong", jest bardziej miękki — kawałek mięsa jest suszony w całości, a następnie krojony, co daje znacznie delikatniejszy efekt.

Miłośnicy mięsa — oto przekąska, która sprawdzi się zarówno podczas nocnych wacht, jak i jako uzupełnienie posiłku. Dodatkowa zaleta: słona przekąska, która zapobiega nocnym spadkom energii, bo cukier ma tendencję do usypiania po szczytowym skoku glikemii.

• Suszone owoce i orzechy

Większość owoców jest trudna do transportu i przechowywania na łodzi, dlatego suszone owoce stanowią dobrą i zdrową alternatywę na pokładzie. Same w sobie dostarczają węglowodanów i błonnika, ale zmieszane z migdałami, nerkowcami, orzechami laskowymi czy włoskimi, wzbogacają dietę o korzystne tłuszcze i białko. Łatwo zmieszczą się w kieszeni sztormiaka, woreczku zip lub małym pojemniku — są bardzo praktyczne na morzu. Niektóre marki oferują nawet duże opakowania, które pomagają ograniczyć ilość odpadów.

Uwaga: przekąski to sprawa indywidualna, ale warto poświęcić im uwagę — ulubione cukierki, kostka czekolady czy ulubiony baton mogą być prawdziwym zastrzykiem energii w trudnych chwilach.

• Produkty „podstawowe", ser, przyprawy

W zależności od warunków na pokładzie, warto wiedzieć, że istnieją liofilizowane produkty podstawowe, które pozwalają zabrać w rejs jajka, mleko i masło — bez zbędnych komplikacji, ciężaru czy objętości. Saszetki zip można zamknąć ponownie, więc wystarczy wsypać do miski np. proszek jajeczny, dodać wodę i zrobić omlet.

Na ser możesz zabrać kilka twardych serów zapakowanych próżniowo, ale niektóre marki oferują również ser liofilizowany. Włoska marka BONAT produkuje parmezan, który przechowuje się poza lodówką przez kilka tygodni i pozwala dodać do risotto czy innych dań domowego akcentu.

Istnieją również rozwiązania dla chleba — produkty długotrwałe dobrze sprawdzające się w warunkach żeglarskich. Daleko im do świeżej bagietki, ale to i tak ciekawa alternatywa.

Kolejny szczegół, o którym często się zapomina, a który robi różnicę: przyprawy. Niektóre marki oferują dozowniki przypraw, dzięki którym możesz dopasować danie do swoich upodobań.
Oliwa z oliwek, olej z orzechów laskowych, słonecznikowy… pozwala ulepszyć przepisy, zwiększyć kaloryczność w razie potrzeby oraz dostarczyć kwasy omega i antyoksydanty.

Wybór suszonych mięs

Zestawy żeglarskie — liofilizaty i przekąski

5. Pakowanie

Pakowanie to sprawa indywidualna, ale warto przemyśleć je pod kątem swoich ograniczeń. Lyophilisé & Co oferuje zestawy pakowane w dzienne saszetki. Dlaczego plastikowe saszetki w czasach, gdy wszyscy starają się ograniczać odpady? Po prostu dlatego, że w regatach ten format jest bardzo wygodny. Pozwala wyjąć saszetkę na dany dzień, odłożyć worek z zapasem na miejsce i ewentualnie przeszukać bez zastanowienia. Dodatkową zaletą jest to, że wszystko, czego potrzebujesz, mieści się w jednej saszetce — co eliminuje pokusę zjedzenia więcej i ryzyko niedoborów pod koniec rejsu.

Niektórzy wolą pakować według kategorii: śniadania, przekąski, dania, desery… w woreczkach przechowywanych w stałym miejscu — to oczywiście możliwe, trzeba tylko zadbać o urozmaicenie wybranych dań, aby nie skończyć z tymi samymi przepisami na końcu rejsu.

6. Zestawy Lyophilisé & Co

Dzięki 14-letniemu doświadczeniu w żeglarstwie regatowym stworzyliśmy zestawy na 5 i 10 dni, aby oszczędzić Twój czas! W naszych zestawach stawiamy na różnorodność dań i marek, wybierając bestsellery przetestowane i zatwierdzone przez klientów.

W zależności od budżetu i potrzeb możesz wybrać kompletny zestaw (dania i przekąski) lub tylko dania, a „dodatki" zaopatrzyć samodzielnie. Dostępne są wersje tylko z liofilizatami, tylko ze sterylizatami lub z mieszanką obu.

7. Podsumowanie

Zaopatrzenie na każdy rejs, konwój czy przejście musi być zaplanowane z wyprzedzeniem, aby uniknąć frustracji w trakcie. Choć priorytetem jest zazwyczaj łódź, żywność można najczęściej przygotować wcześniej (poza produktami świeżymi) i uniknąć biegania w ostatniej chwili.

Jeśli masz taką możliwość, przeprowadzenie testów przed wielkimi regatami lub przejściami to zawsze dobry pomysł. Pozwala to zweryfikować (lub nie!) swoje wybory i uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.

Po więcej informacji i aby zobaczyć produkty, zapraszamy do odwiedzenia nas w sklepie stacjonarnym w Lorient, przy Bazie Okrętów Podwodnych — z przyjemnością odpowiemy na Twoje pytania.

? Słowo o Lyophilisé & Co ?

Z siedzibą w Lorient (Bretania), jesteśmy internetowym sklepem specjalizującym się w żywności i sprzęcie outdoor. Oferujemy wysokiej jakości produkty przeznaczone dla miłośników aktywności na świeżym powietrzu. Choć ten artykuł jest dedykowany żeglarzom, warto wiedzieć, że nasz asortyment sprawdzi się również dla miłośników wspinaczki, via ferraty, bikepacking, bushcraftu, alpinizmu czy packraftu.

Nasze doświadczenie pozwala nam na szybką dostawę w całej Europie. W razie jakichkolwiek pytań nasi eksperci są do Twojej dyspozycji i chętnie doradzą:

☎ 02 97 87 23 73
? team[at]lyophilise.com

Dysponujemy również showroomem otwartym od poniedziałku do piątku:

? 6 bis rue du sous-marin Vénus, 56100 Lorient