Kompletny przewodnik po udanym prowiantowaniu na pokładzie: Przygotowanie i wskazówki

Opublikowano: 2024-08-30

Przygotowania zapasów żywności nie warto lekceważyć — niezależnie od tego, czy wybierasz się na regaty oceaniczne, rejs transatlantycki, przeprowadzenie jachtu czy weekend z przyjaciółmi. Dobre jedzenie na morzu pomaga zachować sprawność, jasność myślenia i bezpieczeństwo. Podtrzymuje też morale: ciepłe danie lub ulubiona przekąska pomaga nabrać dystansu po trudnym manewrze, przejściu frontu czy nieprzespanej nocy.

W Lyophilise & Co w Lorient od 2010 roku przygotowujemy zapasy żywności dla żeglarzy z różnych środowisk. W tym poradniku omawiamy pytania, które warto sobie zadać, rodzaje posiłków do zabrania, niezbędne dodatki oraz checklistę ułatwiającą sporządzenie listy zapasów.

Poznaj nasze zestawy żeglarskie

Pytania, które warto sobie zadać przed planowaniem zapasów żywności

Na ile dni zaplanować zapasy?

Niezależnie od tego, czy planujesz rejs turystyczny, czy regaty, sprawdź, ile czasu pokonanie tej samej trasy zajęło podobnym jachtom i załogom. Jeśli to możliwe, porównaj wyniki z kilku lat, oblicz średnią i zdecyduj, jaki dodatkowy zapas bezpieczeństwa chcesz zabrać.

Ile osób płynie i jakie mają wymagania dietetyczne?

Większość marek oferuje już dania wegetariańskie, wegańskie, bezglutenowe lub bez laktozy. Na naszej stronie możesz filtrować posiłki według diety i alergenów. W razie poważnej alergii możemy też przesłać szczegółową listę naszych produktów w formacie Excel, aby ułatwić Ci wybór.

Przez jakie strefy klimatyczne będziesz żeglować?

Zapotrzebowanie na energię znacznie różni się między osobami i zależy od budowy ciała, aktywności na pokładzie oraz temperatury. Poniższe wartości są więc orientacyjne i pomogą Ci zaplanować zapasy żywności:

  • Podstawowy punkt odniesienia: referencyjna wartość spożycia podawana na etykietach żywności w Europie wynosi 2000 kcal dziennie dla osoby dorosłej. To punkt wyjścia dla spokojnego rejsu turystycznego, nie dla wymagającej żeglugi.
  • W samotnych regatach: badanie przeprowadzone podczas samotnego rejsu transatlantyckiego (Myers i in., British Journal of Sports Medicine, 2008) wykazało średni wydatek energetyczny około 3500 kcal dziennie, a w najbardziej wymagającym fizycznie dniu — około 4400 kcal.
  • W załodze dookoła świata: podczas regat Whitbread 1993–1994 członkowie załóg objęci badaniem (Branth i in., Medicine & Science in Sports & Exercise, 1996) zużywali około 4300–4800 kcal dziennie, a mimo to tracili na wadze.
  • Podczas Vendée Globe: badanie jednej ze skipperek (Journal of Sports Sciences, 2024) wykazało łączny deficyt około 27 900 kcal po 95 dniach regat. Nawet przy dobrze zaplanowanych zapasach trudno zjeść tyle, ile wynosi wydatek energetyczny.

W chłodne dni organizm zużywa więcej energii, by utrzymać ciepło. Zaplanuj bardziej kaloryczne posiłki, zupy i batony. Dania możesz też wzbogacić odrobiną oliwy, serem lub orzechami. Z kolei w tropikach apetyt często spada — wybieraj lżejsze dania i posiłki, które można jeść na zimno.

Jakie wyposażenie masz na pokładzie?

Wyposażony kambuz, kompaktowa kuchenka typu Jetboil, odsalarka? Od tego zależy wybór posiłków. Dania liofilizowane wymagają słodkiej wody do przygotowania. Sterylizowane można natomiast podgrzać w kąpieli wodnej, używając wody morskiej.

Posiłki liofilizowane, sterylizowane czy oba rodzaje?

Wybór zależy od wyposażenia, ale też od Twoich upodobań. Najlepiej wypróbować oba rodzaje posiłków przed rejsem. Łatwo ulec uprzedzeniom, a nic nie zastąpi degustacji w rzeczywistych warunkach.

Jaki budżet zaplanować?

Posiłek liofilizowany kosztuje od 5 do 15 €, zależnie od marki, dania i wielkości porcji. Porcja posiłku sterylizowanego kosztuje od 4,50 do 20 €. Oprócz dań głównych zaplanuj śniadania, przekąski, desery i napoje. Stanowią one ważną część zapasów żywności.

Posiłki liofilizowane: lekkie i kompaktowe

Posiłki liofilizowane to pełne dania, które najpierw szybko zamrożono, a następnie wysuszono w warunkach próżniowych. Proces ten usuwa wodę, zachowując wartości odżywcze, smak i strukturę żywności. Posiłki te mają kilka zalet: 

  • Lekkie i zajmują mało miejsca: bez wody saszetki prawie nic nie ważą i łatwo mieszczą się w schowkach. To cenna zaleta zarówno na jachcie regatowym, jak i turystycznym.
  • Pożywne i smaczne: zachowują 100% składników odżywczych. Zachowują również swoją strukturę, dzięki czemu możesz cieszyć się prawdziwym ciepłym posiłkiem jak w domu.
  • Długi okres przechowywania: można je przechowywać przez kilka lat w temperaturze pokojowej. Data na saszetce oznacza termin zachowania optymalnej jakości, ustalany przez producenta. Może wynosić od 4 do 25 lat.
  • Różne wielkości porcji: standardowe, duże oraz posiłki wysokokaloryczne dla osób o większym apetycie i na chłodne akweny. Podwójne porcje są mniej wygodne przy wachtach zmianowych, ale sprawdzą się, jeśli załoga je razem.
  • Proste przygotowanie: otwórz saszetkę, wlej wrzątek do zaznaczonej linii, wymieszaj, zamknij i odczekaj kilka minut.

Kluczowa jest ilość wody. Jeśli dodasz jej za dużo, wyjdzie zupa. Jeśli za mało, danie pozostanie suche. W takim przypadku dolej trochę gorącej wody i poczekaj dłużej. Kubek z podziałką pozwoli uniknąć rozczarowania. Niektóre dania można przygotować także w zimnej wodzie, choć trwa to dłużej. Przeczytaj nasz artykuł o posiłkach liofilizowanych przygotowywanych w zimnej wodzie oraz poradnik jak prawidłowo przygotować posiłek liofilizowany.

Żeglarski sposób: przesyp zawartość saszetki do izolowanego termicznie pojemnika na żywność. Danie dłużej pozostanie ciepłe, więc zjesz je w dogodnej chwili, bez ryzyka, że przerwie Ci manewr.

Jedyny istotny wymóg przy posiłkach liofilizowanych to dostęp do słodkiej wody. Jeśli masz odsalarkę, są najlżejszym rozwiązaniem. Bez niej musisz uwzględnić wodę do ich przygotowania w swoich zapasach.

Szarpana wieprzowina z ryżem

Dania liofilizowane

Szarpana wieprzowina z ryżem

Waga netto (g): 121
Kcal na 100 g: 452
Kcal na porcję: 547
Cena/100 kcal: 1,73 €
+ ponad 100 w magazynie
11,14 € -15%
9,47 €
Makaron bolognese podróżnika

Dania liofilizowane

Makaron bolognese wędrowca

Masa netto (g): 100
kcal na 100 g: 458
kcal na produkt: 458
Cena/100 kcal: 1,44 €
+ ponad 100 w magazynie
6,59 €
Tartiflette po sabaudzku

Dania liofilizowane

Tartiflette sabaudzka

Waga netto (g): 130
Kcal na 100 g: 514
Kcal na produkt: 668
Cena/100 kcal: 1,40 €
Powiadom o powrocie do magazynu
9,36 €
Makaron z serem i grzybami

Dania liofilizowane

Makaron z serem i grzybami

Masa netto (g): 143
Kcal na 100 g: 414
Kcal na porcję: 600
Cena/100 kcal: 1,14 €
+ ponad 100 w magazynie
6,82 €
Mus czekoladowy z kawałkami czekolady
Waga netto (g): 80
Wartość energetyczna na 100 g (kcal): 430
Kcal na porcję: 344
Cena/100 kcal: 1,79 €
+ ponad 50 w magazynie
6,18 €
Pad thai wegetariański

Dania liofilizowane

Pad Thai wegetariański

Waga netto (g): 170
Kcal na 100 g: 606
Kcal na porcję: 1030
Cena/100 kcal: 1,19 €
+ ponad 100 w magazynie
12,27 €
Poprzedni
Następny

Dania sterylizowane: bez potrzeby użycia słodkiej wody

Dania sterylizowane, zwane też apteryzowanymi, powstają na podobnej zasadzie co domowe przetwory w słoikach, ale są pakowane w lżejsze, elastyczne i nietłukące się saszetki. Najpierw się je gotuje, a następnie sterylizuje wysoką temperaturą. W zależności od marki można je przechowywać od roku do 3 lat w temperaturze pokojowej.

  • Nie wymagają wody pitnej: można je podgrzać w kąpieli wodnej, także w wodzie morskiej. Po 10–15 minutach środek saszetki powinien być dobrze nagrzany.
  • Smak domowego dania: wiele przepisów pochodzi od kucharzy-rzemieślników, a oferta obejmuje kuchnie świata i regionalne smaki Francji. Mięsa w sosie dobrze smakują z ryżem lub makaronem, a jedna saszetka często wystarcza dla dwóch osób.
  • Cięższe: nadal zawierają wodę. To cena niezależności na jachtach bez odsalarki.

Do podgrzania najlepiej sprawdzi się mały garnek z mocowaną pokrywką. Wiele saszetek mieści się też w kuchence typu Jetboil. To najczęstsze rozwiązanie wśród skipperów. Możesz również włożyć całą saszetkę do izolowanego termicznie pojemnika i zalać ją wrzątkiem.

Warto też pomyśleć o systemach samopodgrzewających: bezpłomieniowy podgrzewacz, aktywowany niewielką ilością wody, pozwala zjeść ciepły posiłek bez włączania gazu. Wielu żeglarzy trzyma kilka sztuk na wypadek awarii lub trudnych warunków na morzu. Więcej przeczytasz w naszym artykule o systemach samopodgrzewających.

Aligot z kiełbasą tuluską

Posiłki sterylizowane

Aligot i kiełbasa tuluzańska

Waga netto (g): 320
Cena/100 kcal: 0,97 €
+ ponad 50 w magazynie
8,09 €
Poprzedni
Następny

Połączenie obu rodzajów? To często najlepszy wybór

Wiele załóg łączy oba rodzaje: posiłki liofilizowane ze względu na niską wagę i różnorodność, a sterylizowane na dni, kiedy mają ochotę na danie przypominające domowy gulasz lub nie chcą korzystać ze słodkiej wody. Nasze zestawy żeglarskie są dostępne w wersji liofilizowanej, sterylizowanej i mieszanej.

Niezbędne dodatki

Niezależnie od tego, czy wybierzesz posiłki liofilizowane, sterylizowane czy oba rodzaje, uzupełnij zapasy o inne produkty. A jeśli możesz zabrać świeżą żywność na pierwsze dni, skorzystaj z tej możliwości!

Elektrolity

Na jachcie łatwo o tym zapomnieć. Odsalarka usuwa z wody morskiej sól, ale także niemal wszystkie minerały. Uzyskana woda jest więc bardzo słabo zmineralizowana. Podczas kilkudniowych rejsów wielu żeglarzy dodaje do niej tabletki elektrolitowe, zwłaszcza w gorących rejonach, gdzie bardziej się pocą. Stosuj dawki zalecane przez producenta.

Batony i przekąski

Dodają energii między posiłkami lub manewrami. Słone, słodkie czy proteinowe — batony energetyczne zmieszczą się wszędzie. Dorzuć też ulubione drobiazgi: kostkę czekolady, ulubione cukierki czy baton. W trudnych chwilach mają znaczenie.

Suszone mięso

Suszone mięso, bardzo popularne wśród żeglarzy z krajów anglosaskich, to słona przekąska chętnie jedzona podczas nocnych wacht. Jerky, marynowane przed suszeniem, jest dostępne w smakach teriyaki, wędzonym i pikantnym. Biltong, pochodzący z RPA, jest zwykle bardziej miękki.

Suszone owoce i orzechy

Świeże owoce szybko psują się na pokładzie. Suszone owoce wymieszane z migdałami, nerkowcami lub orzechami laskowymi łatwo schować w kieszeni sztormiaka albo w woreczku strunowym. Większe opakowania oznaczają mniej odpadów.

Produkty podstawowe, ser i przyprawy

Osobno można kupić także żywność liofilizowaną: jajka w proszku na omlet, mleko czy tarty ser do doprawienia risotta. Pamiętaj też o pieczywie o długim terminie przydatności, zestawie przypraw do dostosowania dań do swojego smaku i małej butelce oleju do wzbogacenia niektórych posiłków.

Poprzedni
Następny

Jak dobrze jeść na morzu: rady Camille Bertel

Camille Bertel przez 5 lat była skipperką w regatach oceanicznych, zanim dołączyła do zespołu Lyophilise & Co. Jej zdaniem dobre jedzenie to część komfortu, a komfort ma znaczenie dla bezpieczeństwa.

„Na morzu komfort nigdy nie jest drobiazgiem. Dobry, ciepły posiłek po mokrej wachcie, suchy śpiwór, do którego można wejść na kilka godzin, niezawodna czołówka we właściwym momencie, przekąska w kieszeni, gdy nie można odejść od steru — to właśnie takie szczegóły robią różnicę”.

Mówiąc o posiłkach, podkreśla przyjemność jedzenia: „Na morzu nie chodzi tylko o dostarczenie energii. Posiłek daje też chwilę wytchnienia, czasem najlepszą w całym dniu”. Przypomina również o często pomijanych deserach: „To drobne przyjemności, ale na morzu mają ogromne znaczenie”.

Jej sposób na przekąski? „Podczas rejsu bywają chwile, gdy nie można odejść od steru ani znaleźć czasu na przygotowanie porządnego posiłku (…). Warto zawsze mieć jedną lub dwie przekąski w kieszeni spodni żeglarskich”.

Przypomina też o praktycznej zalecie posiłków liofilizowanych i sterylizowanych: jest po nich mało naczyń do zmywania albo nie ma ich wcale. Na jachcie, gdzie liczy się każda kropla słodkiej wody, oznacza to mniej obowiązków i więcej czasu na odpoczynek. Jej rady dotyczące pozostałego wyposażenia — kuchenki, sprzętu do spania i czołówki — znajdziesz w osobnym artykule.

Pakowanie: według dni lub kategorii

Nasze zestawy żeglarskie pakujemy w osobne woreczki na każdy dzień. Podczas regat to bardzo wygodne: wyjmujesz woreczek na dany dzień, odkładasz torbę z zapasami i możesz przemieszczać wyposażenie bez zastanawiania się nad jedzeniem. Wszystko, czego potrzebujesz danego dnia, jest w jednym woreczku. Dzięki temu łatwiej uniknąć zjedzenia zbyt dużo na początku i niedoborów pod koniec rejsu.

Inni wolą przechowywać produkty według kategorii — śniadania, dania główne, przekąski i desery — w workach, które pozostają na swoich miejscach. To równie dobre rozwiązanie. Zadbaj tylko o różnorodność dań, żeby pod koniec rejsu nie zostały Ci wciąż te same posiłki.

Lista zapasów żywności na jacht: checklista

Listę najłatwiej przygotować w arkuszu kalkulacyjnym, takim jak Excel, z osobnym wierszem na każdy dzień i każdą osobę. Przy każdym produkcie zapisz, do którego posiłku należy, ile ma kalorii, ile waży i ile wody wymaga. Od razu zobaczysz dzienną sumę kalorii oraz wagę zabieranych zapasów. Oto kategorie, o których warto pamiętać:

  • Śniadania: owsianki, musli lub słone propozycje, gorące napoje (kawa, herbata, czekolada).
  • Przystawki i zupy: zupy liofilizowane, które rozgrzeją Cię podczas wachty.
  • Dania główne: liofilizowane, sterylizowane lub oba rodzaje, w tym kilka większych porcji na chłodne akweny.
  • Desery: desery liofilizowane lub sterylizowane na poprawę nastroju.
  • Przekąski: batony, suszone mięso, suszone owoce, ciastka, musy owocowe.
  • Napoje: tabletki elektrolitowe, gorące napoje i zapas słodkiej wody, jeśli nie masz odsalarki.
  • Produkty podstawowe i przyprawy: jajka lub mleko w proszku, ser, olej, przyprawy i pieczywo o długim terminie przydatności.
  • Posiłki awaryjne: kilka dań samopodgrzewających lub nadających się do jedzenia na zimno, na wypadek awarii albo złej pogody.
  • Świeże produkty: owoce, warzywa i sery na pierwsze dni.
  • Sprzęt do gotowania: kuchenka turystyczna, kartusze z gazem, menażka, łyżka z długim trzonkiem, pojemnik izolowany termicznie, kubek z podziałką.

Na koniec zaplanuj zapas na kilka dodatkowych dni i przetestuj posiłki przed długim rejsem. Dzięki temu sprawdzisz swoje wybory i unikniesz niemiłych niespodzianek.

Zestawy żeglarskie Lyophilise & Co

Aby oszczędzić Ci czas, przygotowaliśmy zestawy żeglarskie na 5 i 10 dni, pakowane osobno na każdy dzień. Są dostępne w wersji liofilizowanej, sterylizowanej i mieszanej. Stawiamy w nich na różnorodność dań i marek, wybierając przepisy przetestowane i lubiane przez naszych klientów. Możesz też samodzielnie skompletować zapasy żywności na naszej stronie lub w sklepie w Lorient.

FAQ: zapasy żywności na jacht

Ile kalorii dziennie zaplanować na morzu?

To zależy od osoby, aktywności na pokładzie i temperatury. W chłodne dni oraz przy częstych manewrach zapotrzebowanie wyraźnie rośnie. Dla orientacji: nasze zestawy żeglarskie zapewniają około 2600 kcal dziennie. Jeśli żeglujesz w chłodzie, dodaj większe porcje i przekąski.

Posiłki liofilizowane czy sterylizowane: co wybrać na jacht?

Jeśli masz odsalarkę, najlżejszym rozwiązaniem są posiłki liofilizowane. Gdy ilość słodkiej wody jest ograniczona, posiłki sterylizowane dają większą niezależność, ponieważ można je podgrzać w wodzie morskiej. Wiele załóg zabiera oba rodzaje.

Jak przechowywać jedzenie na pokładzie bez lodówki?

Posiłki liofilizowane i sterylizowane można przechowywać w temperaturze pokojowej. Trzymaj je w suchym miejscu, z dala od ciepła, w wodoszczelnych workach lub pojemnikach. Świeże produkty zostaw na pierwsze dni.

Co jedzą skipperzy podczas regat oceanicznych?

Przede wszystkim posiłki liofilizowane, uzupełniane przekąskami, gorącymi napojami i słodkościami. Ich zwyczaje opisujemy w artykule Co jedzą skipperzy podczas Vendée Globe?

Na ile dodatkowych dni przygotować zapasy?

Nie ma jednej reguły: zależy to od trasy, pory roku i możliwości uzupełnienia zapasów po drodze. Sprawdź średni czas pokonania tej samej trasy, a następnie dodaj kilka dni zapasu.

Chętnie Ci doradzimy

Działamy w Lorient, jednym z najważniejszych portów regat oceanicznych, i co roku przygotowujemy zapasy żywności dla wielu żeglarzy. Chcesz skonsultować swoją listę, dobrać zestaw do rejsu albo otrzymać listę naszych produktów w formacie Excel? Zadzwoń pod numer 02 97 87 23 73, napisz do nas e-mail lub odwiedź nasz sklep przy 6 bis rue du sous-marin Vénus w Lorient.

Poznaj nasze zestawy żeglarskie

Powiązane artykuły