Specjalne Vendée Globe - Co jedzą skipperzy?

Trzy miesiące samotnie na morzu podczas Vendée Globe, dwa tygodnie rejsu transatlantyckiego czy kilka dni regat przybrzeżnych: w regatach oceanicznych odżywianie skippera wpływa na jego wyniki. Trzeba jeść wystarczająco dużo, by sprostać wachtom i manewrom, a posiłki muszą być gotowe w kilka minut na przechylającym się jachcie uderzającym o fale. Trzeba też podtrzymywać morale.

Od 2010 roku w Lorient, w samym sercu żeglarstwa oceanicznego, przygotowujemy zaprowiantowanie dla wielu skipperów — od uczestników regat klasy Mini po żeglarzy opływających świat. Oto co zabierają na pokład, jak się organizują i czego można się od nich nauczyć przed własnym rejsem.

Dania liofilizowane i sterylizowane: podstawowy duet

Około piętnastu lat temu limity wagowe były tak rygorystyczne, że zaprowiantowanie składało się niemal wyłącznie z dań liofilizowanych. Dziś większość żeglarzy zabiera zarówno dania liofilizowane, jak i sterylizowane, bo wybór jest większy, a jakość produktów wzrosła.

  • Dania liofilizowane nawadnia się wodą, w większości przypadków gorącą. Są bardzo lekkie i stanowią podstawę zaprowiantowania jachtów regatowych, które wytwarzają słodką wodę za pomocą odsalarki.
  • Dania sterylizowane podgrzewa się w saszetkach w kąpieli wodnej, nawet w wodzie morskiej. Są cięższe, ale smakują jak długo gotowane potrawy i dają pewną niezależność w razie awarii odsalarki.

Wybór między tymi dwoma rodzajami dań i ich proporcje zależą od łodzi, długości regat oraz upodobań skippera. Wszystkie kryteria omawiamy w naszym poradniku zaprowiantowania łodzi.

Ile kalorii potrzebuje skipper?

Potrzeby bardzo się różnią w zależności od skippera, łodzi i warunków. Oto kilka danych naukowych, które warto traktować orientacyjnie:

  • Podczas samotnego rejsu transatlantyckiego badanie (Myers i in., British Journal of Sports Medicine, 2008) wykazało średni wydatek energetyczny wynoszący około 3500 kcal dziennie, ze szczytem około 4400 kcal w dniu największego wysiłku.
  • Podczas załogowych regat dookoła świata Whitbread 1993–1994 członkowie załóg zużywali około 4300–4800 kcal dziennie (Branth i in., Medicine & Science in Sports & Exercise, 1996).
  • Badanie jednej ze skipperek podczas Vendée Globe (Journal of Sports Sciences, 2024) wykazało skumulowany deficyt energetyczny wynoszący około 27 900 kcal w ciągu 95 dni regat: nawet przy dobrym przygotowaniu trudno zjeść tyle, ile się zużywa.

Podczas Vendée Globe skipperzy dostosowują menu do stref, przez które płyną. W zimnych wodach mórz południowych stawiają na wysokokaloryczne posiłki i duże porcje dostarczające od 800 do 1000 kcal. Ich spożycie energii może sięgać od 6000 do 7000 kcal dziennie.

W tropikach apetyt maleje: lepiej sprawdzają się lżejsze przepisy i dania, które można jeść na zimno, takie jak tabbouleh. Skipper spożywa średnio od 3000 do 4000 kcal dziennie. Wielu żeglarzy przygotowuje się do dużych regat z pomocą dietetyka.

Jak zorganizować zapasy żywności na kilka tygodni rejsu?

Podczas Vendée Globe zaprowiantowanie waży kilkadziesiąt kilogramów i obejmuje setki saszetek. Skipperzy stosują dwa sposoby organizacji zapasów.

  • Pakiety dzienne: wszystkie posiłki i przekąski na dany dzień pakuje się do jednej torby. Tak robi na przykład Boris Herrmann, który z góry wie, co zje w Boże Narodzenie. Zaleta: łatwo kontrolować racje żywnościowe i uniknąć niedoborów pod koniec regat.
  • Podział według kategorii: śniadania, dania główne, desery i przekąski trafiają do worków na zapasy. Inni skipperzy wolą mieć swobodę wyboru posiłku, na który akurat mają ochotę. Trzeba wtedy pilnować różnorodności, żeby pod koniec regat nie zostać z samymi daniami jednego rodzaju.

W obu przypadkach zapasy rozkłada się i zabezpiecza tak, by ich ciężar nie zaburzał wyważenia łodzi. Nasze pakiety żeglarskie również pakujemy na poszczególne dni, wzorując się na zaprowiantowaniu na regaty.

Conditionnement des repas par jour
Repas rangés dans des sacs de matossage

Jak podtrzymują morale

W ciągu kilku lat jedzenie na morzu zmieniło się nie do poznania. Aby uniknąć monotonii, liczą się różnorodność i jakość.

Przepisy bliskie domowej kuchni

Dziś wiele dań liofilizowanych jest przygotowywanych przez szefów kuchni przed liofilizacją. Z kolei francuscy rzemieślnicy kulinarni gotują dania sterylizowane, które trafiają do saszetek. Skipperzy przeplatają smaki kuchni świata z regionalnymi potrawami, by nie stracić apetytu.

Tłuszcz to podstawa!

Jeśli chcesz doprawić danie po swojemu, dodaj odrobinę oliwy z oliwek, parmezanu albo konserwowanego lekko solonego masła. Takie dodatki wzbogacają smak i zwiększają kaloryczność posiłku, co szczególnie przydaje się na zimnie.

Smaki, które przywołują wspomnienia

Niektórzy żeglarze zabierają smakołyki przygotowane przez bliskich albo samodzielnie ususzone owoce i warzywa z ogrodu. Ważne miejsce na pokładzie zajęły też desery: tarta tatin, brownie, mus czekoladowy… Deser po trudnej nocy potrafi odmienić cały dzień.

Przekąski pod ręką

Gdy brakuje sił lub podczas nocnej wachty, skipperzy sięgają po batony energetyczne, suszone owoce, suszone mięso, czekoladę… i cukierki. Czasem warto na chwilę zapomnieć o zasadach odżywiania i poprawić sobie nastrój.

Woda i minerały: ważna kwestia

Jachty regatowe wytwarzają słodką wodę za pomocą odsalarki. Służy ona do picia i nawadniania dań liofilizowanych. Zawiera bardzo mało minerałów, dlatego wielu żeglarzy dodaje do niej tabletki elektrolitowe, przestrzegając dawkowania podanego przez producenta. Na wypadek awarii zawsze mają też zapas wody w kanistrach oraz kilka dań sterylizowanych lub samopodgrzewających się.

A podczas Twoich rejsów?

Nie trzeba wypływać na trzy miesiące, by skorzystać z doświadczenia skipperów. Niezależnie od tego, czy przeprowadzasz jacht, płyniesz przez Atlantyk, czy spędzasz weekend na morzu, sprawdzają się te same zasady: urozmaicaj menu, zaplanuj więcej kalorii na chłodne dni, trzymaj przekąski w kieszeni sztormiaka i zawsze miej kilka awaryjnych posiłków.

Przy układaniu listy skorzystaj z naszej listy kontrolnej zaprowiantowania. A o pozostałym wyposażeniu, od czołówki po śpiwór, przeczytaj w artykule jak dobrze spać i zachować sprawność na morzu, w którym radzi Camille Bertel, była skipperka regat oceanicznych.

FAQ: odżywianie skipperów

Co jedzą skipperzy podczas Vendée Globe?

Przede wszystkim dania liofilizowane, uzupełniane daniami sterylizowanymi, przekąskami (batonami, suszonymi owocami i suszonym mięsem), gorącymi napojami i drobnymi słodkościami. Menu często powstaje z pomocą dietetyka, a jedzenie pakuje się osobno na każdy dzień.

Ile kalorii dziennie spożywa skipper?

Orientacyjnie badania wskazują na wydatek energetyczny rzędu 3500 kcal dziennie podczas samotnego rejsu transatlantyckiego oraz od 4300 do 4800 kcal podczas rejsu dookoła świata z załogą. Na zimnie zapotrzebowanie wyraźnie rośnie.

Jak skipperzy przygotowują posiłki?

Na kompaktowej kuchence, często zamontowanej na kardanie lub podwieszonej, by mimo przechyłu pozostawała w poziomie. Wlewają gorącą wodę do saszetki z daniem liofilizowanym albo podgrzewają dania sterylizowane w kąpieli wodnej.

Skąd skipperzy biorą wodę pitną?

Wytwarzają ją na pokładzie za pomocą odsalarki, która zamienia wodę morską w słodką. Na wypadek awarii zawsze zabierają też zapas wody w kanistrach.

Jak uniknąć monotonii podczas długich regat?

Warto wybierać różne przepisy, marki i smaki, zabrać desery oraz ulubione przysmaki, a czasem dodać do dań olej, ser lub przyprawy.

Słowo o Lyophilise & Co 🌶

Z siedzibą w Lorient, Lyophilise & Co jest liderem w dziedzinie liofilizowanych posiłków i wysokiej jakości sprzętu outdoorowego. Niezależnie od tego, czy jesteś turystą pieszym, żeglarzem, biegaczem trailowym, miłośnikiem bushcraftu czy pasjonatem biwakowania, oferujemy szeroką gamę produktów technicznych dostosowanych do wszystkich Twoich przygód. Dzięki ponad 2000 dostępnym produktom towarzyszymy Ci w Twoich wyprawach, zarówno we Francji, jak i za granicą.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania, nasi eksperci są dostępni i z przyjemnością Ci doradzą:

☎ 02 97 87 23 73
✉ team[at]lyophilise.com

Dysponujemy również showroomem otwartym od poniedziałku do piątku:

📍 6 bis rue du sous-marin Vénus, 56100 Lorient